De heerser

Niccolo Machiavelli’s Il Principe (1532) overtreft door zijn radicaliteit en scheiding tussen puur politiek handelen en individuele beslissingen het politiek-theoretische werk van al zijn tijdgenoten. Hij wilde laten zien wat het hoogste politieke ambt is, welke soorten er zijn, hoe en wanneer je het houdt, en hoe en wanneer je het kwijtraakt. Het gaat hem daarbij om het vestigen en veiligstellen van de heerschappij, om het behoud van het principato. Alle handelingen van de leider worden afgemeten aan hun politieke doel: het behoud van de heerschappij. Bepalend voor het succes is niet de morele waarde, maar het effect van het gedrag. Dat uitsluitend op succes gerichte, amorele doelrationalisme verontrustte veel van zijn tijdgenoten. Al eeuwen geleden werd ‘machiavellisme’ synoniem met sluwheid en bedrog, met politieke amoraliteit en meedogenloosheid. Nog steeds is het verplichte literatuur voor iedereen die geïnteresseerd is in macht, politiek en leiderschap.